Bilimsel Gelişmeler
2025 yılında HIV tedavisinde umut verici bir adım olarak mRNA tabanlı yöntemler klinik deneme aşamasına geçmiştir. Bu teknoloji, HIV'in bağışıklık sisteminden gizlendiği hücre rezervuarlarını hedef almayı amaçlamaktadır. Araştırmacılar, bu yaklaşımın HIV'in tamamen ortadan kaldırılmasına yönelik uzun vadeli bir çözüm olabileceğini belirtmektedir.
Bunun yanında, Avrupa AIDS Klinik Derneği (EACS) tarafından yayımlanan yeni tedavi rehberi, yalnızca viral baskılanmaya değil, aynı zamanda uyku bozuklukları, obezite yönetimi ve emzirme süreçleri gibi yaşam kalitesini doğrudan etkileyen faktörlere de odaklanmaktadır. Rehberde ayrıca B=B (Belirlenemeyen = Bulaştırmayan) ilkesinin klinik uygulamalara daha güçlü şekilde entegre edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Türkiye'de Epidemiyolojik Durum
Türkiye'de HIV vaka sayıları, dünya genelindeki düşüş eğiliminin aksine artış göstermektedir. Sağlık Bakanlığı ve Türk Tabipleri Birliği verilerine göre, 1985–2024 yılları arasında 45.835 HIV pozitif vaka ve 2.438 AIDS vakası bildirilmiştir. Son on yılda yeni tanıların yaklaşık %49'u 25–49 yaş aralığındaki genç yetişkinlerde görülmüştür.
Klinik raporlara göre, gerçek vaka sayısının resmi rakamlardan daha yüksek olduğu tahmin edilmektedir. Bunun nedeni, test yaptırmayan veya tanı almamış bireylerin toplumda görünmeyen bir yük oluşturmasıdır. Uzmanlar, "tanı alanların sayısını en az ikiyle çarpmak gerekir" diyerek test erişimindeki sınırlılıklara dikkat çekmektedir.
Küresel Perspektif
UNAIDS'in 2024 epidemiyolojik tahminlerine göre, dünya genelinde HIV ile yaşayan birey sayısı azalma eğilimindedir. Ancak Türkiye'deki artış grafiği, küresel eğilimin tersine bir tablo ortaya koymaktadır. Bu durum, ulusal düzeyde test erişiminin artırılması ve farkındalık kampanyalarının güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.